مقدمه :

اشعه X ، امواج الکترو مغناطیس می باشد که برای تصویربرداری اعضاء داخلی بدن بکار می رود.این امواج

طول موج بسیار کوتاهی دارند . هنگامیکه این اشعه به دورن بدن نفوذ می کند توسط بافتهای مختلف

برحسب چگالی بافت مورد نظر به مقدار متفاوتی جذب می شود . برای مثال استخوانها که بسیار

چگالی بالائی دارند بخوبی اشعه را جذب می کنند ولی بافتهای نرمی مثل پوست ، چربی و عضله

براحتی به اشعه X اجازه می دهند که از آنها عبور کند و برای همین تصویر استخوان بر روی عکس ساده

رادیولوژیک سفید است ولی بافتهای نرم بصورت درجات مختلف رنگ خاکستری دیده می شوند .

در بعضی از اشکال عکسهای اشعه X ،از مواد حاجب استفاده می شود تا حدود و کناره های  بعضی از

نواحی بدن بخوبی در عکس مشخص شود. این مواد یا خوراکی هستند که مثلاً باعث بهتر دیده شدن

حدود دستگاه گوارش می شوند و یا تزریقی می باشند که مسیر عروق خونی را بخوبی نشان

می دهند. تصویر برداری با اشعه  X یک تست بدون درد است ولی گاهی مختصری ناراحتی در مصرف

ماده حاجب ممکن است به فرد دست دهد .

تصویر برداری اشعه X برای چه منظوری استفاده می شود ؟

« عکس ساده رادیولوژیک » برای مقاصد متفاوتی مورد استفاده قرار می گیرد که شامل تشخیص

شکستگی استخوان ، تشخیص بعضی از عفونتهای داخلی(مثل سینوزیت)، جستجوی یک توده در

اعضای داخلی بدن مثل ریه و ... می باشد.علاوه بر عکسهای ساده انواع مختلفی از تصویر برداری برای

تشخیص سرطان پستان در زنان و یا تنقیه باریوم که در آن ماده حاجب را وارد روده بزرگ می کنند برای

تشخیص سرطان روده بزرگ می تواند بکار رود.CT Scan  هم  که تصاویر متعددی بصورت مقاطع متوالی

از نقاط مختلف بدن تهیه می کند نیز بر پایه اشعه X  تصویر خود را تهیه کرده و توسط کامپیوتر آنها را آنالیز

می کند.

آمادگی برای تصویربرداری :

انواع زیادی از تصویربرداری با اشعه X وجود دارد که بعضی از آنها احتیاج به آمادگی ویژه برای تصویربرداری

دارند . برای مثال برای عکس برداری از دستگاه گوارش ممکن است لازم باشد که فرد در رژیم غذائی خود

تغییر دهد مثلاً بمدت چندین ساعت هیچ چیزی نخورد و یا از مواد مسهل قبل از تصویربرداری استفاده

کند.همچنین قبل از انجام ماموگرافی لازم است فرد از مصرف کرمهای مخصوص بدن، انواع پودرها

آرایشی و ... اجتناب کند زیرا این مواد می توانند در تصویر ماموگرافی سایه های غیرطبیعی ایجاد کنند .

قبل از گرفتن عکس باید هرگونه جواهرات فرد بیرون آورده شود تا در عکس اختلال ایجاد نکنند. اگر خانمی

حامله است باید با توجه به اینکه اشعهX  می تواند روی تکامل جنین موثر باشد، پزشک را قبل از

تصویربرداری مطلع کند.

رادیوگرافی سینه چیست ؟

رادیوگرافی سینه رایج ترین آزمون تشخیصی با استفاده از اشعه ایکس است. رادیوگرافی سینه از قلب،

ریه ها، راههای هوایی، رگ های خونی واستخوانهای مهره ای و دنده ها و... تصویر ارائه می کند.

رادیوگرافی یک آزمون پزشکی غیرتهاجمی است که به پزشک درتشخیص ودرمان بیماریها کمک

می کند.تصویر به دست آمده با اشعه ایکس،مستلزم درمعرض تابش قرار دادن یک قسمت از بدن به

میزان کمی ازتابش یونیزان برای تولید تصاویر داخل بدن است.اشعه ایکس قدیمی ترین ومعمول ترین

روش تصویربرداری پزشکی است

برخی از موارد کاربرد معمول این روش کدامند؟

رادیوگرافی سینه برای ارزیابی ریه ها ، قلب ودیواره سینه انجام می شود . این رادیوگرافی معولاً اولین

قدم تصویر برداری برای کمک به تشخیص علائمی زیر به کار می رود :

# - تنگی نفس

# - سرفه های مزمن و مضر

# - درد سینه ویا آسیب آن

# - تب

پزشکان همچنین این آزمون را برای کمک به تشخیص یا کنترل درمان شرایطی چون ؛

# - پنومونی

# - سکته قلبی ویا سایربیماریهای قلبی

# - آمفیزم

# - سرطان ریه

# - سایر شرایط پزشکی

چگونه برای این آزمون آماده شویم ؟

بیشتر رادیوگرافی های استخوان آمادگی خاصی لازم ندارند .

ممکن است درطول آزمون از شما تقاضا شود که برخی ویا تمام لباس هایتان را از بدن خارج کرده و به

جای آن روپوش مخصوص بپوشید .

همچنین از شما ممکن است تقاضا شود که زیور آلات ، عینک و اشیای فلزی و لباس هایی که در تصویر

برداری مداخله می کنند، خارج نمایید .

زنان باید همیشه هرگونه احتمال حاملگی خود را به تکنولوژیست ویا پزشک خود اطلاع دهند .

بسیاری از آزمون های تصویر برداری در طول حاملگی  بخاطر جلوگیری  ازتشعشع اشعه X به جنین انجام

نمی شوند .در صورت ضرورت انجام آزمون باید احتیاطهای لازم در جهت به حداقل رساندن تابش اشعه X 

به جنین بعمل آید .

تجهیزات مربوطه شبیه چیست؟

تجهیزات استفاده شده برای این آزمون ترکیبی ازتیوب رادیوگرافی آویزان بر روی تختی است که بیمار بر

روی آن دراز می کشد . کشوی(سینی) زیر تخت فیلم رادیوگرافی یا صفحه مخصوص ضبط را نگه می

دارد .

دستگاه پرتابل رادیوگرافی دستگاه فشرده وجمع وجوری است که بربالین بیمار در تخت بیمارستانی ویا

اتاق اورژانس آورده می شود . تیوب آن متصل به بازوی قابل انعطاف است که هنگام تهیه رادیوگرافی

بالای بیمار قرار می گیرد و صفحه مخصوص ضبط فیلم زیر بیمار قرار می گیرد .

کارکرد این روش چگونه است ؟

اشعه X شکلی از تابش شبیه نور یا امواج رادیویی است ، که به سمت بدن می تابد و نواحی مختلف

بدن به درجات متفاوت اشعه X راجذب می کنند . وتصویر روی فیلم فوتوگرافی یایک صفحه مخصوص ثبت

می شود .

قسمت های مختلف بدن اشعه ایکس را به درجات متفاوت جذب می کنند؛ استخوان های متراکم بیشتر

اشعه را جذب می کنند ، در حالی که بافت نرم مانند عضلات ، چربی وارگان ها بیشتر اشعه را از خود

عبور می دهند در نتیجه استخوان ها سفید وبافت نرم به صورت سایه خاکستری و هوا سیاه دیده

می شود .

در رادیوگرافی سینه؛ دنده ها ومهره ها بیشتر اشعه را جذب می کنند وبه صورت سفید ویا سایه

خاکستری روشن دیده می شوند . بافت ریه مقدار کمی از اشعه را جذب کرده وبه صورت تصویر سیاه

دیده می شوند .

تا به امروز تصاویر اشعه X روی صفحه سخت فیلم گرفته می شدند (شبیه فیلم فوتوگرافی منفی)، ولی

امروزه بیشتر تصاویر به صورت فایل های دیجیتال وبه طور الکترونیکی ذخیره می شوند .

این تصاویر ذخیره شده به آسانی در دسترس بوده و برخی مواقع جهت مقایسه  با تصاویرفعلی (در

جریان) برای تشخیص و مدیریت بیماری به کار می روند .

این آزمون چگونه انجام می شود ؟

نوعاً یا به طور نمونه دو نما برای عکس سینه گرفته می شود یکی از نماها از پشت ودیگری از طرف

جانبی (نیمرخ) که بیمار به حالت ایستاده و صفحه فیلم در طرف مقابل می باشد .

تکنولوژیست - فرد مخصوص تعلیم  دیده در امر انجام آزمون های رادیولوژی بیمار را طوری پوزیشن

می دهد که دست های بیمار بر روی پشت هیپ وسینه به طرف صفحه تصویر فشار داده می شود. برای

انجام نمای دوم بیمار نیمرخ شده وفیلم در طرف مقابل آن ودست های بیمار در بالا قرار می گیرد. در

صورتی که بیمار نتواند سرپا بیاستد،در حالت دراز کش بر روی تخت پوزیشن داده می شود.

هنوز شما باید ثابت باقی بمانید  وممکن است در همان زمان به مدت چند ثانیه نفس خود را نگه دارید تا

تصاویر به دست آمده کمترین تار شدگی را داشته باشد .

در آن زمان تکنولوژیست جهت فعال کردن دستگاه به پشت دیوار ویا به اتاق کنترل می رود .

زمانی که آزمون تمام شد، از شما تقاضا می شود تا زمان تصمیم رادیولوژیست برای گرفتن تصاویر

ضروری ، منتظر بمانید .

این آزمون معمولاً 15 دقیقه طول می کشد. نما های اضافی دیگرممکن است درظرف ساعت ها ، روزها یا

ماههای بعد جهت ارزیابی تغییرات سینه نیاز باشد .

درطول آزمون وبعد از آن چه چیزی را تجربه می کنیم ؟

رادیوگرافی سینه به خودی خود روشی بی درد است. گرچه ممکن است شما ناراحتی ناشی از دمای

سرد بودن اتاق وسرد بودن صفحه فیلم باشد .افراد دارای آرتریت (التهاب مفصلی) یا آسیب های دیواره

سینه ، شانه وبازو ممکن است ناراحتی ناشی از ثابت ماندن در طول آزمون را تجربه کنند .

تکنولوژیست در جهت پوزیشن دهی راحت به شما کمک خواهد کرد تا تصویر باکیفیت با اطمینان حاصل

شوند . تکنولوژیست در جهت پوزیشن دهی راحت به شما کمک خواهد کرد تا تصویر باکیفیت با اطمینان

حاصل شوند .

چه کسی نتیجه راتفسیر می کند وچگونه می توانیم به آنها دسترسی داشته باشیم؟

رادیولوژیست – پزشک متخصص تعلیم دیده در امر نظارت وتفسیر آزمون های رادیولوژی تصاویر را تجزیه

وتحلیل کرده وگزارش امضا شده ای به پزشک معالج اولیه شما یا پزشک ارجاع دهنده می فرستد که

پزشک شما نتایج آزمون رابا شما درمیان خواهد گذاشت .

منافع این آزمون دربرابر مضرات آن چیست ؟

مزایا :

# - بعد از انجام آزمون هیچ گونه تابشی از اشعه X دربدن بیمار باقی نمی ماند

# - معمولاً اشعه X مورد استفاده در آزمون های تشخیصی هیچ عوارضی در بر ندارد

# - تجهیزات رادیوگرافی نسبتاً ارزان است  وبه راحتی در دسترس  در اتاق های اورژانس، ادارات

پزشکی،مراکز سیار،خانه پرستار و مناطق دیگر برای راحتی وآسایش بیمار وپزشک می باشد

# - به دلیل آسان و سریع بودن روش، مفید ترین راه تشخیص و درمان موارد اورژانسی می باشد

مضرات : 

# - همیشه یک احتمال اندکی ازایجاد سرطان ناشی از تابش زیاد اشعه وجود داردمعهذا فایده تشخیص

صحیح به خطر آن می چربد

# - رادیوگرافی سینه یکی از روشهایی است که باعث کمترین تابش اشعه به بدن می شود. دز تابش

موثرناشی از این درحدود 1/0 میلی سیورت است که معادل تابش زمینه ای است که فرد به طور متوسط

در مدت 10روز آنرا دریافت می کند

# - زنان باید همیشه هرگونه احتمال حاملگی خود را به تکنولوژیست ویا پزشک خود اطلاع دهند

نکته ای چند دررابطه با کاهش تابش اشعه :

# - باید مواظب بود درطول آزمون اشعه X کمترین میزان تابش به بیمار برسد ضمن اینکه تصویر به دست

آمده باید کیفیت مناسب جهت ارزیابی را دارا باشد

# - کمیته حفاظت ملی وبین المللی دربرابر اشعه به طور مستمر مطالعات تکنیکی را توسط متخصصین

این حرفه مورد ارزیابی قرار می دهد

# - میزان تابش اشعه های پراکنده باید با فیلتراسیون مناسب کنترل شده وبه حداقل برسد

# - درکار با اشعه این اطمینان باید داده شود که قسمت هایی از بدن که از آن تصویر تهیه نمی شود

کمترین میزان اشعه را دریافت کند

محدودیت های رادیوگرافی سینه چیست ؟

رادیوگرافی سینه آزمون خیلی مفیدی است اما برای انجام آن محدودیت وجود دارد.برخی از شرایط

بیماری را نمی توان با رادیوگرافی سینه معمولی مشخص کرد ، این آزمون لزوماً نمی تواند تمام

مشکلات سینه را به نمایش بگذارد؛ برای مثال :سرطان های کوچک ممکن است در این رادیوگرافی

نشان داده نشوند. لخته خونی در ریه ها که آمبولیسم ریوی نامیده می شوند در رادیوگرافی سینه دیده

نمی شوند.

مطالعات تصویر برداری بیشتری ممکن است برای تشخیص وآشکار کردن نتایج به دست آمده از عکس

سینه و یا برای جستجو موارد غیر طبیعی دیده نشده در رادیوگرافی سینه لازم باشد

+ نوشته شده توسط روح الله حسینی در دوشنبه 9 خرداد1390 و ساعت 19:0 |


Powered By
BLOGFA.COM


Google

در اين وبلاگ
در كل اينترنت
کد جست و جوی گوگل





Powered by WebGozar



JavaScript Codes
Roohollah Hoseini
on Google+