گرما و سرما درمانی Heat and cold therapy :
الف – گرما درمانی Heat therapy :
اهداف Objectives :
1 – گرم کردن بخشی از بدن ، برقراری راحتی ، آرامش خواب
2 – افزایش گردش خون و تسریع بهبودی
3 – کاهش درد عضلانی
انواع گرما درمانی Types of heat therapy :
1 – استفاده از کیسه آب گرم
2 – استفاده از چراغ گرما
3 – استفاده از حمام نشیمن گاهی ( لگن آبگرم )
4 – کمپرس گرم واستریل
5 – کمپرس گرم
6 – استفاده از سشوار (هوای گرم )
1 – استفاده از کیسه آب گرم Use hot water bag :
وسایل لازم Utensil Necessary :
1 – کیسه آب گرم
2 – رویه مخصوص کیسه آب گرم
3 – ظرف محتوی آب گرم
4 – دماسنج جیوه ای
5 – حوله یا پارچه جهت خشک کردن کیسه آب گرم
روش کار Program :
1 – دستور پزشک را کنترل نمائید
2 – محل مورد نظر را از وجود عدم زخم ، قرمزی ، خراشیدگی مورد برسی قرار دهید
3 – کیسه آب گرم را آماده کنید
4 – کیسه آب گرم را به اطاق بیمار برده و او را از اقدام خود مطلع کنید
5 – کیسه آب گرم را در حوله یا پارچه بپیچید و آنرا در محل مورد نظر ثابت کنید
6 – جهت بررسی هر 10 دقیقه به بیمار سر بزنید
7 – در صورت درد ، قرمزی زیاد و تورم کیسه را بردارید
8 – حداکثر کیسه را 30 دقیقه نگه دارید
9 – وسایل را جمع کنید ، آب کیسه را خالی نمائید و آنرا بصورت وارونه آویزان کنید
10 نتیجه اقدامات خود را در گزارش پرستاری قید نمائید
2 – استفاده از چراغ گرما Use heat lamp :
روش کار Program :
1 – دستور پزشک را بررسی نمائید
2 – محل مورد نظر را از وجود عدم زخم ، قرمزی ، خراشیدگی مورد برسی قرار دهید
3 – چراغ گرما را به اتاق بیمار برده و بیمار را از اقدام خود مطلع کنید
4 – پوشش ناحیه را بر دارید
5 – چراغ را در فاصله 30 تا 45 سانتیمتر تنظیم کنید
6 – جهت بررسی هر 10 دقیقه به بیمار سر بزنید
7 – در صورت درد ، قرمزی زیاد و تورم چراغ را بردارید
8 – حداکثر چراغ را 30 دقیقه نگه دارید
9 – وسایل را جمع کنید و نتیجه اقدامات خود را در گزارش پرستاری قید نمائید
3 – استفاده از حمام نشیمن گاهی ( لگن آبگرم ) Use hot tub :
روش کار Program :
1 – دستور پزشک را بررسی نمائید
2 – به اتاق بیمار بروید و او را از اقدام خود مطلع کنید
3 – لگن را تا نیمه آب پر کنید و درجه آب را تنظیم کنید ( 40 درجه سانتی گراد )
4 – دارو و ماده ضد عفونی کننده ( مثل بتادین ) را به مقدار کافی در آب بریزید
5 – بیمار را به حمام ببرید و لباسهای وی را خارج نمایید
6 – در صورت داشتن پانسمان آنرا بردارید و بیمار را در داخل لگن قرار دهید
7 – در صورت مساعد بودن حال وی او را در حمام تنها بگذارید و زنگ اخبار حمام را به وی نشان دهید
8 – جهت بررسی هر 10 دقیقه به بیمار سر بزنید
9 – حداکثر بیمار را بمدت 30 دقیقه در لگن آب نگه دارید
10 – پس از اتمام کار بیمار را کاملا خشک نمائید و او را در پوشیدن لباس کمک کنید
11 – بیمار را به اتاق خودش ببرید و او را در وضعیت مناسب قرار دهید
12 – وسایل را جمع آوری و تمیز کنید
13 – دستهای خود را بشوئید و نتیجه اقدامات خود را در گزارش پرستاری قید نمائید
4 – کمپرس گرم واستریل Warm compresses and sterile :
برای ناحیه چشم و جاهایی که نیاز به استریل دارد استفاده می شود
کمپرس گرم سبب شل شدن پوستههای روی چشم میشود و به این ترتیب هنگام تمیز کردن پلک این
پوستهها راحت تر جدا میشوند . کمپرس گرم همچنین سبب گرم شدن و شل شدن پلاکهایی
میشود که غدد چربی پلک را مسدود میکنند . از حولهای که با آب گرم مرطوب شده برای این کار
استفاده میشود . در ابتدای دوره درمان شایداین کار چند بار در روز هر بار بمدت 5دقیقه تجویز شود ،
پس از آن کمپرس گرم ممکن است یک بار در روز و بمدت چند دقیقه کافی باشد
5 – کمپرس گرم Warm compresses :
از گرما معمولا در آسیب دیدگیهای مزمنی که التهاب یا تورم ندارند استفاده می شود .در عضلات سفت و
دردناک و درد مفاصل کمپرس گرم می تواند به کار رود . با اطمینان از وجود چندین لایه پارچه بین کمپرس
و پوست می توانید 15 – 20 دقیقه آنرابر روی پوست قرار دهید
موارد منع استفاده از گرما و احتياطهاي مربوطه عبارتند از :
: Contraindications and precautions related to use of heat are
1 – التهاب، تروما يا خونريزي حاد
2 – اختلالات خوني (مثل هموفيلي)
3 – 1پوست فاقد حس نظير آسيب كامل طناب نخاعي
4 – عدم توانايي در پاسخ به درد نظير كوما و دمانس
5 – اختلال در تنظيم گرما مثل استفاده از داروهاي نورولپتيك
6 – مناطق بدخيمي
7 – نواحي ايسكمي نظير بيكفايتيهاي شرياني
8 – پوست آتروفيك مثلاً در بيماراني كه تحت رژيمهاي استروئيدي طولاني مدت هستند.
9 – نسج اسكار نابالغ
10 – ادم
11 – ضايعات پوستي عفوني و زخمهاي باز
نکته : استفاده از گرما بالاخص در افراد مسن يا خيلي جوان بايد تحت نظارت كارشناس انجام شود زيرا
گرماي بيش از حد ميتواند موجب سوختگي پوست گردد
ب – سرما درمانی cold therapy :
اهداف Objectives :
1 – پایین آوردن درجه حرارت بیمار
2 – کاهش یا جلوگیری از خونریزی بدنبال صدمه یا جراحی
3 – کاهش التهاب
4 – پیشگیری از تورم بافتها بلافاصله پس از جراحی یا صدمه
5 – کاهش درد مفصلی ناشی از تجمع مایع
6 – تسکین سردردهای ناشی از انبساط عروق
انواع سرما درمانی Types of cold therapy :
1 – کیسه یخ
2 – کمپرس سرد
3 – حمام آب ولرم
1 – کیسه یخ Cold pack :
روش کار Program :
1 – دستور پزشک را کنترل نمائید
2 – کیسه یخ را آماده کنید و به اتاق بیمار ببرید
3 – بیمار را از اقدام خود مطلع کنید
4 – لباسهای موضع را بردارید و بیمار را در وضعیت راحت قرار دهید
5 – کیسه را در محل مورد نظر بمدت 20 تا 30 دقیقه قرار دهید
6 – جهت بررسی هر 10 دقیقه به بیمار سر بزنید
7 – وسایل را جمع اوری کنید و دستهای خود را بشوئید
8 – نتیجه اقدامات خود را در گزارش پرستاری قید نمائید
2 – کمپرس سرد Cold compresses :
روش کار Program :
1 – دستور پزشک را کنترل نمائید
2 – بیمار را از اقدام خود مطلع کنید
3 – مشمع و رویه آنرا در زیر بیمار قرار دهید
4 – لباسهای موضع را بردارید و بیمار را در وضعیت راحت قرار دهید
5 – گاز یا پارچه را داخل آب یخ قرار دهید و آنرا بفشارید و روی موضع قرار دهید
6 – برای خنک نگه داشتن موضع می توان کیسه یخ را روی کمپرس قرار داد
7 – در صورت عدم استفاده از کیسه یخ کمپرس را هر 5 دقیقه تعویض نمائید
8 – پس از اتمام کار پوست بیمار را کاملا خشک نمائید
9 – دستهای خود را بشوئید و نتیجه اقدامات خود را در گزارش پرستاری قید نمائید
3 – حمام آب ولرم bath water Semi-warm :
روش کار Program :
1 – دستور پزشک را کنترل نمائید
2 – بیمار را از اقدام خود مطلع کنید و لباسهای بیمار را در آورید
3 - این عمل می تواند در وان حمام انجام شود و یا روی تخت با استفاده از پدهای خیس و یا ملحفه
صورت بگیرید
4 – مشمع و رویه آنرا در زیر بیمار قرار دهید
5 – پدهای خیس را در زیر بغل بیمار و روی سینه قرار دهید
6 – ملحفه را با آب ولرم خیس کنید و روی بیمار تب دار بکشید
7 – در گاهی اوقات می توان از جریان هوای پنکه استفاده کرد
8 – این عمل را تا طبیعی شدن درجه حرارت بدن بیمار تکرار کنید
9 – پس از اتمام کار پوست بیمار را کاملا خشک نمائید
10 - وسایل را جمع آوری کنید و دستهای خود را بشوئید
11 – نتیجه اقدامات خود را در گزارش پرستاری قید نمائید
