نسخه پيچي  ( Dispensing The Prescription Order )

نسخه يك توصيه كتبي دارويي است كه توسط پزشك ، دندانپزشك و ... داده شده است . در هر نسخه

بايد عوامل « داروي مشخص ، دوزاژ معلوم ، بيمار معين و زمان مشخص » به روشني بيان شده باشد

پس از ارائه نسخه به داروخانه بايد دقت نمود كه اين عوامل در نسخه موجود باشد و بعد از آن روند تحويل

داروي تجويزي به صورت سيستماتيك انجام مي شود اين روند شامل هفت مرحله است :

1 - دريافت نسخه ( پذيرش)

2 - خواندن نسخه و تفسير آن

3 - آماده نمودن داروهاي نسخه

4 - ثبت داروي تحويلي در دفتر مخصوص

5 - الصاق برچسب ( نوشتن دستورات لازم)

6 - تحويل دارو به بيمار

7 - ارائه توصيه و دستور العملهاي خاص در رابطه با دارو و اطمينان از دريافت صحيح بيمار روند نسخه

پيچي هرچه كه باشد ، نتيجه مورد نظر آن تحويل داروي مناسب است كه در بسته بندي مناسب و به

همراه دستورات و توصيه هاي لازم به دست بيمار مي رسد ، عوامل متعددي وجود دارند كه در روند

نسخه پيچي تأثير مي گذارد كه يكي از اين عوامل محيط فيزيكي داروخانه است . هر داروخانه از پنج

قسمت تشكيل شده است

1 - قسمت نسخه پيچي

2 - قسمت انبار

3 - لابراتوار ساخت

4 - قسمت دفتري

5 - قسمت پرسنلي

در هنگام طراحي قسمت نسخه پيچي همواره بايد نكات زير را مد نظر قرارداد :

قفسه ها نبايد به گونه اي عميق باشد كه دسترسي آسان به دارو را مختل كند

تنظيم قفسه ها و نيز داروهاي موجود در قفسه به صورتي باشد كه دسترسي به دارو راحت تر و بهتر

انجام گيرد

داروهاي پرمصرف در دسترس نسخه پيچ ، يعني در واحد نسخه پيچي قرار گيرد

داروهاي OTC در محدوده تحويل دارو باشد

داروهاي سمي را در ويتريني با درب قفل دار و علامت « سمي است ! » از بقيه داروها مجزا قرار داد

داروهايي كه بايد دور از نور نگهداري و نيز داروهاي يخچالي را در محل مناسب قرار داد  

داروها بايد بر اساس خواص فارماكولوژيكي با فهرست الفبايي و يا محل اثر ( مثلاً داروهاي اعصاب ،

داروهاي قلب و ... ) درقفسه چيده شود

قرارگيري دارو در قسمت فعال داروخانه تابع سيستم FIFO ( دارويي كه زودتر وارد شده و يا تاريخ انقضاي

نزديكتر دارد ،زودتر به فروش برسد ) باشد

نور و رطوبت در محل داروخانه در حد مطلوب باشد

در قسمت انبار داروئي ، رعايت نكات زير لازم است :

قفسه هاي ايستاده راجح است

قرارگيري دارو در قسمت انبار ، تابع سيستم FIFO ( دارويي كه زودتر وارد شده و يا تاريخ انقضاي نزديكتر

به قسمت فعال منتقل شود ) باشد

داروها بر اساس شكل و فهرست الفبايي و يا خواص فارماكولوژيكي در قفسه ها قرار گيرد (قرص و

كپسول در طبقات بالا ، آمپول در طبقات مياني ، شربتها ، سرمها و داروهاي به صورت بالك در طبقه

پايين )

تاريخ انقضاي داروها بر روي اتيكتهاي قابل تعويض و با خط درشت نوشته و به كارتن دارو نصب شود

از چيدن بسته هاي دارو بر روي زمين اجتناب گردد

انبار داراي دفتر ورود و خروج كالا باشد

نور و رطوبت در محل انبار دارويي در حد مطلوب باشد

در قسمت لابراتوار ساخت ، رعايت نكات زير ضروري است :

ميز ساخت دارو ، مناسب و داراي قفسه و كشوي قفل دار باشد

داروهاي آتش گير در فضاي مناسب و مطمئن قرار گيرد

تا حد امكان ترازوي توزين در محفظه شيشه اي قرار گيرد

استقرار صحيح و اصولي داروها و وسايل ساخت و اندازه گيري دارو كه باعث افزايش بازده كار است ، مد

نظر باشد .

كپسول آتش نشاني در دسترس باشد

 وسايل ساخت پس از اتمام كارشسته و در محل هميشگي خود قرار گيرد

در قسمت دفتري بايد ملزوماتي چون ميز كار ، گاوصندوق ، كتابخانه ، دفاتر محاسبات و قفسه بايگاني

اسناد وجود داشته باشد

در قسمت پرسنلي نيز وجود دستشويي ، رختكن ، يخچال مخصوص پرسنل و ... ضروري است

تقسيم بندي فضاي داروخانه به هر صورت كه باشد ، لازم است برخي اصول را در محيط نسخه پيچي و

نيز خود فرد نسخه پيچ مراعات نمود

الف - محيط نسخه پيچي

با توجه به آنكه داروها مصرف داخلي Internal دارند ، بايد در محيط نسخه پيچي يكسري اصول را رعايت

نمود تا دارو فاقدهر نوع آلودگي و به بهترين شكل ممكن به دست بيمار رسيده و انكان نگهداري آن براي

بيمار فراهم باشدلازم به ذكر است كه لفظ « محيط» در اينجا كليه افراد ، محيط فيزيكي ، قفسه بندي ،

انبار دارويي و لوازم بسته بندي دارو را شامل مي شود

افرادي كه نسخه پيچي مي كنند بايستي خود تميز بوده ، بهداشت فردي را رعايت نموده و لباس تميز

( روپوش سفيد ) بپوشند

محيط فيزيكي بايد عاري از هرگونه گرد و غبار بوده و در ضمن به صورتي طراحي شده باشد كه مسئول

فني دسترسي لازم را جهت ارائه توصيه هاي مورد نظر داشته باشد

 تأكيد مي كنيم دسترسي فراهم باشد نه آنكه كاملاً كنار بيمار باشد و منظور از آن محدود شدن و بسته

بودن فضاي نسخه پيچي است

گردگيري و تميز كردن محيط نسخه پيچي با تميز كردن قفسه هاي دارويي به شكل دوره اي و تميز كردن

كف داروخانه به شكل روزانه ، چك كردن ، تميز كردن و در صورت لزوم ذوب كردن برفك يخچال طبق يك

برنامه معين به خوبي و به شكل مداوم انجام گيرد

ترك ها و درزهاي موجود را ، بخصوص اگر چسبناك و شيرين بوده و موجب جلب پشه و ساير حشرات

شده باشد ، بايد تميز گردد

غذا و آشاميدنيهاي پرسنل را بايد خارج از محل نسخه پيچي نگه داشته و در ضمن از يخچال داروخانه

تنها براي نگهداري اقلام دارويي استفاده كرد

از شمارش دستي داروهايي كه به صورت فله موجود هستند جدداً اجتناب گرديده و در صورت استفاده از

وسايل مخصوص شمارش ؛ مثلاً قرص شمار سه گوشه و يا سيني شمارش ؛ آن ظرف و سطوح را

بلافاصله بعد از هر بار استفاده تميز نمود

انجام اين كار براي اين توصيه مي شود كه معمولاًقرصها غير پوشش دار در تماس با سطوح مختلف از

خود يك لايه غير قابل رويت به جا مي گذارند كه به راحتي مي تواند با ساير قرص و كپسولهايي كه با

همان وسيله شمارش شده اند منتقال گرديده و ايجاد Cross-Contamination نمايد

فرض كنيم اين لايه به جا مانده آسپرين و يا پني سيلين باشد كه شخص به آن حساسيت دارد

در آن صورت چه اتفاق خواهد افتاد ؟ شكي نيست جان بيمار به علت شوك آنافيلاكتيك در معرض خطر

جدي خواهد بود

بنابراين بازهم تأكيد مي كنيم در بنامه گردگيري و تميز كردن داروخانه ،‌تميز كردن اين قبيل سطوح يا

وسايل حتماً گنجانده شود

 بر اساس دستورالعملهاي WHO براي شمارش قرص و كپسولهايي كه به صورت فله هستند يكي از روشهاي زير بايد به كار برده شود :

1 - استفاده از قرص شمار سه گوشه و يا سيني مخصوص شمارش قرص

2 - استفاده از يك تكه تميز و يا كارد تميز

3 - استفاده از درب همان ظرف قرص

4 - استفاده از هر سطح تميز عاري از گرد و غباري

فضاي محيط نسخه پيچي بايد به صورتي باشد كه نسخه پيچ امكان حركت راحت را دشاته باشد . امان

اين فضا نبايست آنقدر هم وسيع باشد كه در مراحل نسخه پيچي اختلال كرده و از كارآيي افراد بكاهد

قوطيها و ظروف Stock را بهتر است در زير قوطيهاي مصرفي قرار داده و در ضمن تا زماني كه داروي موجود

در يك قوطي تمام نشده قوطي ديگري را باز نكرد

چيدن دارو در قفسه هاي قسمت نسخه پيچي بايد از نظم مشخص ( شكل دارو يا فهرست الفبايي و يا

خواص فارماكولوژي و غيره ) پيروي كند

تمام قوطيها و ظروف Stock بايد به دقت و وضوح كامل از نظر نام دارو ، شركت سازنده و تاريخ انقضاء

برچسب زني شوند

علاوه بر آن بايد سيستم چرخشي را بر اساس تاريخ توليد / تاريخ انقضاء در مورد داروهاي موجود در

قفسه اعمال نمود تا تاريخ مصرف دارو در داروخانه منقضي نشود . در مورد اقلامي كه تاريخ توليد ندارند ،

مي توان براساس تاريخ ورود به داروخانه و براساس سيستم FIFO اقدام نمود . به منظور حفظ كيفيت

داروها شرايط محيطي محل نسخه پيچي را از نظر عواملي چون دما ، نور و رطوبت به شكل مرتب كنترل

نماييد

در ضمن داروهايي كه بيشتر تجويز مي شوند را در جايي قرار دهيد كه امكان دستري به آن به راحتي

امكانپذير باشد

در صورتي كه تعداد مراجعين براي يك داروي خاص ( مثل قرص فروس سولفات ) بيش از حد است در

مواقع آزاد به تعداد تقريبي فروش روزانه داروخانه ، بسته هاي اين دارو را تهيه و از قبل آماده نگهداريد اين

كار باعث تسريع در مراحل تحويل دارو مي گرددد

توجه داشته باشيد كه تعداد داروهاي موجود در هر بسته ها بايد به صورت مضربي از تعداد تجويزي در

اكثر نسخ باشد ( مثلاً براي قرص فروس سولفات كه معمولاً نسخ براي يكماه و با دستور مصرف روزي يك

عدد است ،‌ تعداد داروي هر بسته بايد ترجيحاً 30 عدد باشد )

ب - فرد نسخه پيچ 

منظور از نسخه پيچ Dispenser ، دكتر داروساز و يا تكنسين دارويي است كه تحصيلات و دانش متناسب

با كار محوله خود را دارد البته در هر داروخانه از پرسنل كمكي هم استفاده مي شود اين پرسنل بايد يك

دوره آموزش عملي كوتاه مدت را دريافت كرده و تنها پروتكلهاي مكتوب ارائه شده را اجرا كنند . اما از

آنجايي كه نسخه پيچي در نگاه اول يك كار ساده به نظر مي آيد

اين امر اغلب به كساني محول مي شود كه هيچ گار ديگري از آنان بر نمي آيد و آنها نيز اين كار را بدون

هيچ آموزش و بدون هيچ نظارتي انجام مي دهند! كمك نسخه پيچ علاوه بر خواندن ، نوشتن و شمردن

بايد داراي خصوصيات و مهارتهاي زير نيز باشد

داشتن اطلاعات كلي در مورد اقلام دارويي ( موارد معمول مصرف ، دوزاژ معمول تجويز ، روش صحيح

مصرف ، شايعترين عوارض جانبي دارو ، مهمترين تداخلات دارو با ساير داروها و با غذا ، شرايط نگهداري

و ... ) دارا بودن دانش رياضي و قدرت محاسبه

توانايي بر ارزيابي كيفيت داروها

داشتن اشتهار به پاكيزگي ، دقت و صداقت

توانايي برقراري ارتباط با بيمار

تعيين سطح آموزشي ، بر اساس تعداد و نوع اقلام دارويي كه توسط نسخه پيچ رائه مي گردد متغير

خواهد بود . بنابراين فردكمك نسخه پيچ بايد بر پايه اطلاعات قبلي خود ، دوره آموزشي لازم را طي كند

در ضمن عليرغم گذراندن دوره هاي نظري و عملي توصيه تاكيد مي شود كه كمك نسخه پيچ تنها در

صورتي مي تواند در داروخانه فعاليت كند كه تحت نظارت دكتر داروساز و يا تكنسين دارويي مربوطه باشد

مراحل نسخه پيچي

همانگونه كه قبلاً ذكر شد اين مراحل شامل هفت قسمت است كه در هر قسمت ، نكات و شرايط خاصي

را بايد مراعات نمود

مرحله اول ( پذيرش نسخ ) : با توجه به آنكه مراجعه كنندگان به داروخانه اغلب دچار اضطراب ناشي از

بيماري خود يا نزديكانشان هستند بايد سعي نمود با گشاده رويي با آنها برخورد نمود و قبل از هر چيز

 نام توشته شده بر روي نسخه را به تأييد مراجعه كننده رساند . اين كار به منظور اطمينان از عدم اشتباه

در تحويل نسخه در محل مطب پزشك و يا ساير داروخانه ها صورت مي پذيرد . ساير مشخصات كلي

نسخه ( شامل مشخصات سرنسخه، متن نسخه و مهر و امضاي پايان نسخه ) نيز بايد چك شود

مرحله دوم ( تفسير و فهم نسخه ) : در اين مرحله فهم و تفسير نسخه بايد توسط كسي صورت گيرد كه

داراي تواناييهاي زير باشد.

بتواند خط پزشك را بخواند

بتواند هر نوع اختصار نويسي تجويزكنندگان را تفسير كند

بتواند تشخيص دهد دوز تجويزي براساس شرايط سن و جنس بيمار مناسب است

بتواند دوز صحيح مصرفي را محاسبه كند

بتواند تداخلات احتمالي دارو – دارو را تعيين كند

در مواردي كه نسخه خوانا نبوده و يا داروي تجويزي با معيارهاي معمول نمي خواند ، اين مساله اول به

مسئول فني داروخانه گزارش شود . زيرا گاه بر اساس نياز ، مثلاً داروي هورموني زنانه براي مرد تجويز

شده يا همزمان دو داروي كم كاري و پركاري تيروئيد تجويز مي شود و يا قرص لواميزول را به منظور افزايش

مقاومت بدن در برابر عفونتهاي ويروسي به كار مي برد. بازگو كردن تفسير اشتباه بر روي نسخه مي

تواند باعث سلب اعتماد بيمار از پزشك و ايجاد مسائل قضايي و حقوقي براي داروخانه گردد. در چنين

مواردي بهتر است توسط مسئول فني با پزشك معالج تماس گرفته شده و رفع ابهام گردد

بيماري با نسخه پزشك متخصص غدد مراجعه كرده ، به علت خوانا نبودن نسخه و با توجه به توضيحي كه

بيمار مي دهد( ناراحتي معده و لاغر شدن ) كمك نسخه پيچ 300 عدد قرص مترونيدازول را براي تحويل به

بيمار آمده مي كند . مسئول فني در زمان ارائه توصيه متوجه موضوع شده و پس از تماس با پزشك

معالج ، داروي متي مازول تحويل مي شود

مرحله سوم ( آماده سازي داروهاي تجويز شده ) : اين مرحله مهمترين بخش در روند نسخه پيچي هر

داروخانه است . در اين مرحله در صورت ناخوانا بودن نسخه ، اسامي مشابه دارويي ( مثل Acculate &

Accutan ويا Ritodrine & Ritalin ) مد نظر داشته و دارويي تجويزي را در شكل ، قدرت واحد و تعداد

درخواستي به بيمار تحويل نماييد . صحت انجام اين مرحله ، هم در زمان برداشتن دارو از قفسه و هم در

زمان تحويل دارو به بيمار بايد چك گردد و اين امر تنها در صورت درك صحيح از مفاد نسخه و محاسبه دقيق

كميت مورد نظر امكانپذير است . در اين مرحله تهيه برچسب ، حتي قبل از آماده سازي داروي

درخواستي ، مي تواند كمك زيادي به انجام صحيح روند تحويل دارو نمايد . بيشتر نسخه پيچهاي خوب ،

دارو را حداقل سه بار با مشخصات نسخه چك مي كنند . يكبار زمان برداشتن دارو از قفسه ، يكبار زمان

برچسب زدن و يكبار زماني كه دارو به بيمار تحويل مي شود . انتخاب دارو بر اساس شكل ، رنگ

و محل قرار گرفتن دارو در قفسه مي تواند به شدت جان بيمار را تهديد نمايد . به اين مثال توجه كنيد :

براي كودك 10 ساله آمپول جنتامايسين mg40 با دستور مصرف هر 12 ساعت تجويز شده اما كمك نسخه

پيچ بر اساس شباهت ظاهري ، آمپول آتروپين تحويل نموده است !

نكته حايز اهميت ديگر ، الزام بر نداشتن Stock هاي مصرفي متعدد از يك داروست . قوطي دوم را تا

زماني كه داروي موجود در قوطي اول به اتمام نرسيده ، باز نكنيد . شكي نيست كه در غير اين صورت

هم احتمال افت كيفيت دارو ناشي از تغييرات دمايي هست و هم امكان انبارگرداني سريع را از شما

ميگيرد . نكات مربوط به شمارش قرص و كپسولهاي فله را قبلاً ذكركرديم

اما بازهم يادآور مي شويم اصل بر«عدم تماس مستقيم دارو با دست است » . بعد از جدا كردن داروي

تحويلي بايستي بلافاصله سرپوش ظرف اصلي را بسته و دارو را از نظر نام و قدرت با نوع تجويزي

مطابقت نمود . چنانچه قرص و كپسول را از يك بليستر جدا مي كنيد ، سعي شود هنگام چيدن بليستر ،

برش را از محلي انجام دهيد كه قسمت داراي تاريخ انقضاء نزد خودتان باقي بماند . چنانچه تعداد داروي

تحويلي بيشتر از مقدار باقيمانده است ، بازهم داروي تحويلي را شمارش و بسته بندي كرده و قوطي

دارو را به همراه مابقي داروي قوطي نزد خود نگهداريد . براي مثال در يك نسخه 70 عدد قرص فروس

سولفات تجويز شده كه در داروخانه اين دارو به صورت فله و در بسته هاي يكصد عددي موجود است . در

اين حالت بهتر است 70 قرص را شمرده و در بسته مخصوص ريخته و به بيمار تحويل شود . بقيه دارو را در

قوطي اصلي در محل داروخانه نگهداريد . هنگام اندازه گيري داروهاي مايعي كه به صورت مالك موجودند

دقت نماييد دارو در وضعيتي از ظرف اصلي به ظرف مندرج ريخته شود كه برچسب ظرف رو به بالا باشد .

در اين حالت دارو به روي برچسب نريخته و باعث مخدوش شدن اطلاعات آن نمي شود . قرص و كپسول

شمارش شده را براي تحويل به بيمار بايد در ظرف تميز و خشكي ريخت . پاكت كاغذي يا پلاستيكي و

حتي قوطي مقوايي در صورتي كه هوا خشك و فاقد رطوبت باشد براي مدت كوتاه مناسب است اما

كافي نيست. در فصول باراني و يا زماني كه هوا ابري و پر رطوبت است ،‌پاكت كاغذي نمي تواند دارورا در

مقابل اثرات عوامل محيطي حفظ كند .

اين وضعيت بخصوص در مورد قرصهاي پوشش داده شده با قند Sugar-Coated از شدت بيشتري برخوردار

است .

مرحله چهارم ( ثبت داروهاي تحويلي در دفتر مخصوص ) : عليرغم اهميت اين مرحله ، متأسفانه اكثر

داروخانه ها اين كار را انجام نمي دهند مهمترين مزاياي اين كار عبارتند از :

در هر لحظه اطلاعات لازم را در مورد Stock دارويي و ميزان مصرفي به دست مي دهد

در صورتيكه هر نوع مشكلي در قبال تحويل دارو به بيمار روي داد مي توان به آن رجوع كرد

لازم ذكر است كه در صورت كامپيوتري شدن سيستمهاي داروخانه ، كليه اين نيازها بر طرف مي شود

البته نرم افزار داروخانه بايد به صورتي طراحي شود كه امكان ورود ريز اطلاعات نسخه فراهم باشد

مرحله پنجم ( الصاق برچسب بر داروهاي تحويلي ) : نكات قابل ذكر براي اين مرحله عبارتند از :

1 - بهتر است برچسب را حتي قبل از آماده نمودن و بسته بندي داروي تحويلي تهيه نمود . مزيت اين كار

آن است كه به نوعي داروي تجويزي را بر اساس نسخه دوباره چك مي كنيد

2 - در برچسب بايد نام دارو و قدرت آن ، دوز مصرفي ، فواصل مصرف ،‌ تعداد داروي تحويل شده به بيمار ،

نام بيمار و نام داروخانه قيد شود

3 - برخي دستورات دارويي ممكن است بطور كامل توسط بيمار مطالعه نشده يا بيمار از نوع دستور

،‌تصور اشتباهي بكند به مثالهاي زير توجه كنيد :

# - دستور مصرف قرص ديگوكسين چنانچه ذكر شود « روزي يك عدد بجز دوشنبه و چهارشنبه » ممكن

است بيمار جمله را كامل نخوانده و در تمام هفته آن را مصرف كند . بهتر است اين دستور به صورت « بجز

دوشنبه و چهارشنبه روزي يكعدد » قيد گردد

# - استفاده از اعداد كسري و اعشار مي تواند با درك اشتباه بيمار همراه باشد . مثلا دستور مصرف

« قرص سه بار در روز » را ممكن است بيمار به صورت « روزي يك عدد سه بار در روز» و يا « روزي دو عدد

سه بار در روز » دريافت شود . يا آنكه دستورمصرف وارفارين را كه « قرص در روز» را به علت بد خط

بودن  دريافت كند . در چنين مواردي ذكر دستور مصرف به صورت « روزي نصف قرص» بهتر خواهد بود

4 - در جوامعي كه نرخ بيسوادي بالاست مي توان از برچسبهاي تصويري استفاده نمود . البته قبل از

صرف هزينه هاي گزاف براي چاپ اين قبيل برچسبهايي بايد ابتدا به صورت Pretest از انتقال يافتن صحيح

اطلاعات مندرج در آن اطمينان حاصل نمود

5- بهتر است رنگ برچسب بسته به نوع مصرف دارو متفاوت باشد

# - سفيد : مصرف خوراكي

# - قرمز : مصرف موضعي

# - سبز : مصرف تزريقي

# - آبي : توصيه هاي تكميلي ( مثل دور نگه داشتن از نور و ... )

# - برچسب آن دسته از داروهاي تركيبي كه توسط داروخانه ساخته مي شود ، علاوه بر توصيه هاي

فوق بايد محتوي نام،‌نشاني ، شماره تلفن داروخانه ، نام پزشك معالج ، تاريخ ساخت ، فرمول تركيب و

نام بيمار باشد

مرحله ششم ( تحويل دارو و ارائه توصيه هاي لازم ) :

بعد از آماده سازي ، الصاق برچسب و بسته بندي دارو ، با صدا كردن نام بيمار ، نام وي با نام نوشته

شده روي نسخه تطبيق داده مي شود . با توجه به مقتضيات فرهنگي جامعه ، بهتر است بيماران خانم

را با نام كوچك صدا نكرد . در مواردي كه تنها نام كوچك بيمار نوشته شده با چند سوال ، نظير نام پزشك

و نوع بيماري ؛ تعلق نسخه به وي مسلم گرديده و سپس نام خانوادگي را براي مرحله تحويل دارو به

نسخه اضافه كنيد . البته در برخي داروخانه ها يك ژتون شماره دار به بيمار داده شده وسپس با صدا زدن

شماره ژتون ،‌آن را از بيمار تحويل گرفته و دارو را تحويل مي نمايند . در اين مرحله نسخه پيچ بايد دقت

نمايد شماره بسته دارويي با شماره ژتون تحويلي يكسان باشد . در اين صورت مشكلي بوجود نخواهد

آمد . بيمار يا همراه وي بايد به شكلخصوصي و محرمانه مورد مشورت قرار گرفته و اطلاعات لازم به شكل

شفاهي به وي گوشزد شود

مهمترين توصيه ها بايد بر اين محورها متمركز باشد :

زمان استفاده از دارو بخصوص در ارتباط با مصرف غذا و ساير داروها

نسخه نویسی و جنبه های قانونی آن

الف – داروهای OTC : فروش بدون نسخه آن آزاد ست

ب – داروهای تحت کنترل CD : حتی اگر نسخه شود باید تحت نظارت وزارت بهداشت و با شرایط خاص

تحویل داده شود

پ – داروهای بدون نیاز به کنترل NCD : حتما نیاز به نسخه دارند ولی تحت کنترل نیستند که به 5 گروه

زیر تقسیم می شوند :

1 – هیچ مصرف پزشکی قابل قبولی ندارند مثل هروئین

2 – ISD مصرف پزشکی دارد و سوء مصرف آن اعتیاد آور است مثل آمفتامین ، کوکائین ، مرفین

3 – وابستگی جسمی اندک و روانی بسیار دارند مثل کدئین

4 – اعتیاد محدود است مثل دیازپام

5 – احتمال وابستگی دارو کم است مثل دیفنوکسیلات

قانونا نسخه گروه 2 قابل تجدید نیست گروه 3 و 4 تا 5 بار ظرف 6 ماه از تجویز دارو قاب تجدید می باشد و

داروهای گروه 5 هیچ محدودیتی در دفعات تجویز ندارند

ساختار نسخه :

R (Recipe)  نسخه شد

دستور دارو + تعداد دارو + دوز دارو + نام دارو + شکل دارو

R

Tab famotidine 40 mg  N = 30   موقع خواب یک عدد

Amp plasil 10 mg  N = I    IM

Syr Vit B complex  N = I  روزی دو بار هر بار یک قاشق مربا خوری

طریقه مصرف داروها : 

1 - QID = هر 6 ساعت = 4 بار در روز

2 - TID ، TDS = هر 8 ساعت = 3 بار در روز

3 - BD= هر 12 ساعت = 2 بار در روز

4 - OD= هر 24 ساعت = 1 بار در روز

5 - PRN = در صورت لزوم

+ نوشته شده توسط روح الله حسینی در یکشنبه 31 مرداد1389 و ساعت 11:0 |


Powered By
BLOGFA.COM


Google

در اين وبلاگ
در كل اينترنت
کد جست و جوی گوگل





Powered by WebGozar



JavaScript Codes
Roohollah Hoseini
on Google+